W tym roku obchodzimy 230. rocznicę uchwalenia Konstytucja 3 Maja. Dla Polaków niezwykle ważne i doniosłe święto symbolizujące marzenie o wolności i niezależności.
Uchwalona 3 maja 1791 roku była pierwszą konstytucją w Europie, a drugą na świecie, po amerykańskiej. Jej autorzy: Król Stanisław August Poniatowski, Ignacy Potocki i Hugo Kołłątaj określili ją jako „ostatnią wolę i testament gasnącej Ojczyzny”.
Konstytucja wprowadzała trójpodział władzy na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. Ograniczała immunitety prawne oraz przywileje szlachty zagrodowej, tak zwanej gołoty, potwierdzała też przywileje mieszczańskie. Od tej pory mieli prawo do bezpieczeństwa osobistego, posiadania majątków ziemskich, prawo zajmowania stanowisk oficerskich i stanowisk w administracji publicznej, a także prawo nabywania szlachectwa. Miasta miały prawo do wysłania na Sejm 24 plenipotentów jako swoich przedstawicieli, którzy mieli głos w sprawach dotyczących miast.
Konstytucja 3 maja znosiła takie „narzędzia władzy szlacheckiej” jak liberum veto, konfederacje, sejm skonfederowany oraz ograniczała prawa sejmików ziemskich.
W dniu ustanowienia Konstytucji 3 maja przestaje istnieć Rzeczpospolita Obojga Narodów, a w jej miejsce zostaje powołana Rzeczpospolita Polska. Zniesiona zostaje też wolna elekcja, która w wieku XVIII w ogóle się nie sprawdziła, jej miejsce zastępuje władza dziedziczna, którą po śmierci Stanisława Augusta Poniatowskiego miał przejąć władca z dynastii Wettynów. Aby czuwać nad bezpieczeństwem wprowadzono stałą armię, której liczebność miała sięgać 100 tysięcy żołnierzy, oraz ustanowiono podatki w wysokości 10% dla szlachty i 20% dla duchowieństwa – gołota, mieszczanie i chłopi byli zwolnieni z płacenia podatku. Katolicyzm został uznany za religię panującą, jednocześnie zapewniono swobodę wyznań.
Konstytucja 3 maja przetrwała niestety tylko czternaście miesięcy a sen o wolności umarł na kolejny wiek. Drugi rozbiór Polski z 1793 roku a po nim kolejny z 1795 roku przekreśliły marzenia o niezależności. Rozpoczął się trwający 123 lata okres niewoli narodowej.